{"id":3066,"date":"2020-12-29T16:40:29","date_gmt":"2020-12-29T16:40:29","guid":{"rendered":"https:\/\/galatabusinessangels.com\/tr\/?p=3066"},"modified":"2020-12-29T16:40:29","modified_gmt":"2020-12-29T16:40:29","slug":"6-bin-yillik-bira-seruveninde-son-durak-pubinno","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/galatabusinessangels.com\/tr\/6-bin-yillik-bira-seruveninde-son-durak-pubinno\/","title":{"rendered":"6 Bin Y\u0131ll\u0131k Bira Ser\u00fcveninde Son Durak Pubinno"},"content":{"rendered":"

Giri\u015fimcilik uzun ve me\u015fakkatli bir yol. Her giri\u015fim ayr\u0131 bir hikayeye hayat veriyor ve her giri\u015fimci de ayr\u0131 bir hikaye yaz\u0131yor. Can Alg\u00fcl de Pubinno ile T\u00fcrkiye ba\u015fta olmak \u00fczere d\u00fcnyaya bira \u00fczerinden yeni ve yarat\u0131c\u0131 bir hikaye anlat\u0131yor. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 pek \u00e7ok soruna ra\u011fmen “insanlara en iyi bira deneyimini sa\u011flama ” hayalini ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren Alg\u00fcl, Pubinno i\u00e7in \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 2. yat\u0131r\u0131m turunda 2 Milyon TL yat\u0131r\u0131m\u0131n 300.000 TL’sini Galata Business Angels’tan ald\u0131. Galata Business Angels’\u0131n ilk hardware yat\u0131r\u0131m\u0131 olma \u00fcnvan\u0131n\u0131 da ta\u015f\u0131yan Pubinno \u00fczerine, \u015firketin kurucusu Can Alg\u00fcl’le \u00f6\u011frencilik ya\u015fam\u0131ndan, giri\u015fimcili\u011fe, yat\u0131r\u0131m s\u00fcre\u00e7lerinden bira k\u00fclt\u00fcr\u00fcne kadar geni\u015f bir \u00e7er\u00e7evede dopdolu bir s\u00f6yle\u015fi ger\u00e7ekle\u015ftirdik.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Merhaba Can, \u00f6ncelikle seni biraz tan\u0131mak isteriz.<\/b><\/h2>\n

 <\/p>\n

\u0130stanbul’da do\u011fdum, Vefa Lisesi’nde okudum. Sonras\u0131nda \u0130T\u00dc\u2019 n\u00fcn SUNY Program\u0131 in\u015faat b\u00f6l\u00fcm\u00fcne girdim. Fakat pek sevmedim ve bu durum beni aray\u0131\u015flara itt.<\/span><\/p>\n

Mesela hen\u00fcz 1. s\u0131n\u0131ftayken basketbol ko\u00e7lu\u011fu yap\u0131yordum ve Amerikan futbolu oynuyordum. 2. S\u0131n\u0131fta, lise y\u0131llar\u0131ndan beri gelen \u015fiir merak\u0131m var, bu beni metinyazarl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nlendirdi. 3. s\u0131n\u0131fta politika, siyaset ilgimi \u00e7ekti ve STK\u2019larda \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131m o sene. Tabii bununla birlikte barmenlik, bodyguardl\u0131k, bar end\u00fcstrisinde \u00e7al\u0131\u015fma merak\u0131m hep var. Gen\u00e7lik d\u00f6nemi klasik olarak b\u00f6yle aray\u0131\u015f i\u00e7erisinde ge\u00e7ti. Ama bununla birlikte okul bir t\u00fcrl\u00fc mutlu etmiyordu. 2. s\u0131n\u0131fta Marmaray ve metro in\u015faat\u0131nda staj yapaca\u011f\u0131m; sabah 7\u2019de giriyorsun, ak\u015fam 7\u2019de \u00e7\u0131k\u0131yorsun, 15 g\u00fcnde bir tatil var. \u015eantiyeler genelde b\u00f6yle \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Hadi \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 da ge\u00e7tim senin yarat\u0131c\u0131 s\u00fcre\u00e7lere yapt\u0131\u011f\u0131n en ufak bir katk\u0131 yok. Tek yapt\u0131\u011f\u0131n \u015fey, imza atmak ve onaylamak. Burada devam edemeyece\u011fimi anlad\u0131m. O s\u0131rada Akbank D\u00fc\u015f\u00fcnce Kul\u00fcb\u00fc\u2019ne se\u00e7ildim. Bu benim i\u00e7in bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131yd\u0131. \u015eimdilerde o i\u015fin b\u00fct\u00e7esini \u00e7ok k\u0131st\u0131lar ama o d\u00f6nemde T\u00fcrkiye’den 3000 civar\u0131 \u00f6\u011frenci ba\u015fvuruyordu. Sadece 8 \u00fcniversiteden ba\u015fvura al\u0131yorlard\u0131. 20-25 tane \u00f6\u011frenci se\u00e7iliyordu. 1.8 ortalamayla 3,5\u2019luk \u00f6\u011frencilerin aras\u0131nda nas\u0131l se\u00e7ildim bilmiyorum ama 4 m\u00fclakattan ge\u00e7iyorsun. Her senenin bir temas\u0131 oluyor; bizde tema ise dijitalle\u015fmeydi. 4 defa \u00e7al\u0131\u015ftay yap\u0131yorlar. Ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131yorsunuz, projeler haz\u0131rl\u0131yorsunuz. Kazanan yaz okulu i\u00e7in Harvard’a gidiyor. Orada ilk defa hayat\u0131mda Design Thinking kavram\u0131 hakk\u0131nda, bir \u015fey geli\u015ftirme \u00fczerinde bir \u015feyler \u00f6\u011frendim. \u201c\u0130novasyonun en k\u0131sa tan\u0131m\u0131, var olan iki \u015fey aras\u0131nda var olmayan bir ba\u011f bulmakt\u0131r\u201d olay\u0131n\u0131 orada \u00f6\u011frendim.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Pubinno Fikri nas\u0131l do\u011fdu?<\/b><\/h2>\n

 <\/p>\n

Bir g\u00fcn ak\u0131\u015fkanlar mekani\u011fi \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum, bir s\u00fcre sonra \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 b\u0131rakt\u0131m ve hayal kurmaya ba\u015flad\u0131m. O zamanlar K\u00fc\u00e7\u00fck Beyo\u011flu vard\u0131. K\u00fc\u00e7\u00fck Beyo\u011flu\u2019nu bilirsin; 400 ki\u015fi s\u0131ra bekler, bira istersin 20 dakika ge\u00e7 gelir. Masalar\u0131n \u00fcst\u00fcnde musluklar olsun, basal\u0131m alal\u0131m diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Pubinno fikri burada ba\u015flad\u0131 asl\u0131nda. Sonra bu b\u00fcy\u00fcd\u00fc. \u201cBen okulu b\u0131rak\u0131yorum\u201d dedim. Zaten b\u0131rakmak i\u00e7in de bahane ar\u0131yorum. B\u0131rakt\u0131m ama o zamanlar ben business canvas desen, pantolon modeli mi diye sorard\u0131m. Yani hi\u00e7bir \u015fey bilmiyorum. Tamamen bir cahil cesareti. Hardware filan nedir bilmiyorum. \u00dcniversiteyi spor, siyaset ve edebiyatla ge\u00e7irmi\u015fim. Her \u015fey el yordam\u0131yla; tan\u0131d\u0131klara, ona buna yapt\u0131r\u0131yorum. Bununla birlikte bir \u015feyler \u00f6\u011frenebilece\u011fim panelleri, kurslar\u0131 falan koval\u0131yorum. G\u00fcn\u00fc doldurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. B\u00f6yle b\u00f6yle fikri bir yere getirdik, 80 sayfal\u0131k bir dosya oldu. Ama\u00e7 \u015fu; Starbucks gibi globalde zincirle\u015fecek Digipubs ad\u0131nda global bir pub zinciri kurmak. Bunun teknik inovasyonu bahsetti\u011fim \u015fey. Fakat biz markala\u015fmas\u0131na oynad\u0131k. Branding \u00fczerine \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k, marka kokusu yapt\u0131rd\u0131k, t\u00fcm \u015fubeler ayn\u0131 kokacak. Bunlar\u0131 yaparken de hi\u00e7 param yok. Koku yapt\u0131r\u0131yoruz, adama i\u015f olursa sana \u015fu kadar verece\u011fim diyorum. Ba\u015fkas\u0131na diyorum ki i\u015f olursa sana \u015fu kadar verece\u011fim. B\u00f6yle b\u00f6yle ilerliyorum. Bununla gittik biz Efes’e, 25 ya\u015f\u0131nday\u0131m hen\u00fcz. \u00d6nce bir kere anlatt\u0131k sonra genel merkezde 5 departman\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir toplant\u0131ya kat\u0131ld\u0131k. \u0130lerledi i\u015fler. Bununla birlikte biz finans falan bilmiyoruz. Sadece i\u015f olacak m\u0131 olmayacak m\u0131 buna bak\u0131yoruz. En son i\u015f \u015funa ba\u011fland\u0131; ilk \u015fube Galata’da a\u00e7\u0131lacak, i\u015fin olmas\u0131 i\u00e7in gereken paran\u0131n y\u00fczde yetmi\u015f be\u015fini veriyorlard\u0131. Veriyorlard\u0131 ama i\u015f bitecekti ondan sonra alabiliyorsun. Ama bu sonradan alma olay\u0131 benim umurumda de\u011fil. \u0130\u015f de bir milyonun \u00fczerinde, \u00e7\u00fcnk\u00fc hava paras\u0131 diye bir mefhum var alkol end\u00fcstrisinde. Do\u011fu\u015f Grubu \u00e7ok g\u00fcndemde o s\u0131ralar. Nusret gibi firmalar\u0131 sat\u0131n al\u0131yorlard\u0131. Do\u011fu\u015f\u2019un CEO\u2019suna \u00e7\u0131kt\u0131m. Akbank D\u00fc\u015f\u00fcnce Kul\u00fcb\u00fcnde\u2019n network\u00fcm iyiydi. Onlara anlatt\u0131m, i\u015fin iyi oldu\u011funu ve bu i\u015fin fizibilitesine bakacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylediler. Oradan bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131m var; bir bu\u00e7uk senedir okulu b\u0131rakm\u0131\u015fs\u0131n, herkes sana amele g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131yor, acayip paras\u0131zs\u0131n, \u00f6demeli ar\u0131yorsun milleti. Oldu diyorsun ya sonunda oldu bu i\u015f. Neyse bir ay sonra bir gecede i\u015fler iptal oldu, 2013 nisan\u0131nda alkol yasaklar\u0131 patlad\u0131. Bu bende b\u00fcy\u00fck bir depresyona neden oldu. Beni kendime getiren Gezi Olaylar\u0131 oldu. O ruhuma iyi geldi. Kafa da \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Bizim Digipubs\u2019ta iki ana \u015fey vard\u0131; h\u0131zl\u0131 eri\u015fim ve data. Bu trend duruyor, makro trend, micro trend her \u015fey ayn\u0131. Peki ne de\u011fi\u015fti. Alkol markalar\u0131 mekan i\u00e7leri hari\u00e7 bir pazarlama aktivitesi yapam\u0131yor. Bizim Pubinno\u2019daki ilk \u00fcr\u00fcn\u00fcm\u00fcz BeerPoint. Self servis bira dispenseri. 3\u2019l\u00fck 5\u2019lik 8\u2019lik bira kartlar\u0131 var, okutuyorsun bira ak\u0131t\u0131yor sana. Onu tasarlad\u0131k. Onu tasarlad\u0131\u011f\u0131m dedi\u011fim bir tane makinenin i\u00e7ine birini soktuk. D\u0131\u015far\u0131dan biri kart okuttu, okuttum dedi adam i\u00e7eriden bira ak\u0131tt\u0131. Prototip yapt\u0131k diye gittik Efes’e. Yap\u0131lan bir \u015fey yok ama yapaca\u011f\u0131z diyorum. Toplant\u0131n\u0131n ortas\u0131nda \u0130zzet \u00d6zilhan \u00e7\u0131kt\u0131 kayboldu, 10 dakika sonra geri d\u00f6nd\u00fc yan\u0131nda bir han\u0131mla, \u015eaziye Han\u0131m\u2019a da anlat\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z dedi. \u015eaziye Han\u0131m da sat\u0131\u015f sistemleri m\u00fcd\u00fcr\u00fc. Benim i\u00e7in burada \u00f6nemli olan \u00d6zilhan’\u0131n toplant\u0131dan \u00e7\u0131k\u0131p birini daha getirmesiydi. Bana bundan iki tane ne zamana yapars\u0131n diye sordular. \u0130ki aya yapar\u0131m dedim. Tabi ortada hi\u00e7bir \u015fey yok. Tamam dediler. Sonra ben gittim projeyi yapacak birisini ar\u0131yorum. Sonra birilerini buldum, 30 bin liraya 6 haftada yapar\u0131z dediler. 3 sene ge\u00e7ti anca yap\u0131ld\u0131. \u0130lk ofisimiz Ku\u015ftepe Lounge, orta\u011f\u0131m Necdet\u2019in evi. Her g\u00fcn terasa f\u0131\u00e7\u0131lar ta\u015f\u0131yoruz. 2015 y\u0131l\u0131nda 3 tane cihaz koyduk farkl\u0131 mekanlara. Cihaz\u0131n ilk kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer FunBeach\u2019de Duman Konseri\u2019nde oldu. 3000 ki\u015fi var. Orada insanlara anlata anlata 50 tane kart satt\u0131k. Daha ilk saatte makine bozuldu, hayat\u0131m\u0131n en kabus gecelerinden biriydi. \u0130nsanlar kartlar\u0131 alm\u0131\u015f, kimde ne kadar kald\u0131 bilemiyorsun. B\u00fct\u00fcn yaz durdu o makinalar, millet baya\u011f\u0131 sevdi \u00f6n\u00fcnde kuyruklar filan olu\u015ftu. Efes yeni makine sipari\u015f etti hatta. Fakat biz \u015funu fark ettik, \u00e7ok fazla sahadas\u0131n; barmenle, garsonla, mal sahibi ile konu\u015fuyorsun. End\u00fcstride inan\u0131lmaz bir \u00e7al\u0131nt\u0131 var. Sonra biraz daha literat\u00fcr\u00fc taray\u0131nca g\u00f6rd\u00fcm ki f\u0131\u00e7\u0131 ba\u015f\u0131na %25 kay\u0131p var. Bunun yar\u0131s\u0131 ta\u015f\u0131rmadan geliyor. Yar\u0131s\u0131 da \u00e7al\u0131nt\u0131dan geliyor. Ve bu sorun 25 milyon bira muslu\u011funu kaps\u0131yor. Sonra da biz biliyoruz ki iki farkl\u0131 barda i\u00e7ti\u011fimiz bira ayn\u0131 bira de\u011fil. Genelde s\u0131cak geliyor, gazs\u0131z geliyor veya metal tad\u0131 olmu\u015f olarak geliyor. K\u0131sacas\u0131 bir lezzet standard\u0131 yok birada. Bu y\u00fczden \u00e7ok ciddi bir \u015fi\u015fe biraya kay\u0131\u015f var. Esas bira f\u0131\u00e7\u0131 birad\u0131r. \u015ei\u015fe bira \u0131s\u0131t\u0131lm\u0131\u015f yemek gibidir, f\u0131\u00e7\u0131 bira ise pi\u015firilip direkt servis edilen yemek gibidir. F\u0131\u00e7\u0131dan ka\u00e7\u0131\u015f\u0131n da iki sebebi var. Birincisi hijyen, ikincisi miktar. Dedi\u011fim gibi bu sorun, 25 milyon bira muslu\u011funu kaps\u0131yor. Bira d\u00fcnyan\u0131n en \u00e7ok i\u00e7ilen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc i\u00e7ece\u011fi. Bu inan\u0131lmaz bir f\u0131rsat. Dedik ki musluk yapaca\u011f\u0131z. Bunu yapmak i\u00e7in para laz\u0131m. O d\u00f6nemde herkesle g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyorum. Buralarda yat\u0131r\u0131m bulamad\u0131k, yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmam\u0131z gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck. Bunun da yolu kulu\u00e7ka merkezleri. Y Combinator\u2019dan m\u00fclakat kabul\u00fc ald\u0131k. Burada se\u00e7ildik, Amerika’ya gittik fakat Amerika’da se\u00e7ilemedik. \u00dc\u00e7 g\u00fcn kald\u0131k San Francisco\u2019da. Farkl\u0131 farkl\u0131 3-4 yerde daha m\u00fclakata kald\u0131k, se\u00e7ilemedik. En son Alchemist Accelerator program\u0131na se\u00e7ildik. 19 May\u0131s 2016\u2019ta kabul geldi. A\u011fustos\u2019ta gittik oraya. Fatih \u0130\u015fbecer bize bu d\u00f6nem yat\u0131r\u0131m yapt\u0131. 2 Milyon Dolar de\u011ferlemeden 100.000 $ yat\u0131r\u0131m yaparak ilk yat\u0131r\u0131mc\u0131m oldu. Alchemist\u2019te i\u015fin ABC\u2019sini \u00f6\u011frendik. Orada \u00fcr\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fc hi\u00e7 geli\u015ftiremedik. \u00c7\u00fcnk\u00fc orada \u00fcr\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fc kurabilece\u011fimiz bir platform yoktu. Yan\u0131n\u0131zda \u00e7al\u0131\u015fan bir \u00fcr\u00fcn\u00fcm\u00fcz yok. Asl\u0131nda oras\u0131 bizim i\u00e7in yapmak zorunda oldu\u011fumuz ama ideal \u015fartlarda kesinlikle yapmayaca\u011f\u0131m\u0131z bir yerdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc bize zaman kaybettirdi. T\u00fcrkiye’de kurucular yok, development d\u00f6n\u00fcyor. Kurucular olmadan development ne kadar d\u00f6ner vs. ama yapmak zorundayd\u0131k. \u00c7\u00fcnk\u00fc o Silikon Vadisi kalkan\u0131 bana di\u011fer turlar\u0131 getirdi. Sonra o bitti, oran\u0131n en \u00fcnl\u00fc hardware accelerator\u0131na girdik. Orada da \u00fcr\u00fcn geli\u015ftirmeyi \u00e7ok iyi \u00f6\u011frendik.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Peki orada ortam nas\u0131ld\u0131, genel olarak nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsun?<\/b><\/h2>\n

 <\/p>\n

Bizim Necdet oraya bay\u0131l\u0131yor. Ama ben oralarda \u00e7ok zorland\u0131m. Neden zorland\u0131m? \u00c7\u00fcnk\u00fc benim s\u00fcper g\u00fcc\u00fcm elimden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Ne benim s\u00fcper g\u00fcc\u00fcm; dilim. Bir \u015fey konu\u015fmak ikna etmek. Orada yeri geliyor Starbucks’tan kahve al\u0131rken bile zorlan\u0131yorsun. O beni \u00e7ok zorlam\u0131\u015ft\u0131. Bu \u00e7ok bana \u00f6zg\u00fc bir \u015fey ama. Bir San Francisco yorumu olamaz. \u00c7ok ki\u015fisel bir \u015fey. Alchemist \u00e7ok iyiydi, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k s\u0131f\u0131r, inan\u0131lmaz destek\u00e7i, acayip gazc\u0131 bir yerdi. Genel olarak San Francisco nas\u0131l diye gelirsek; San Francisco Amerika’da ya\u015fanabilir tek \u015fehir bence, \u201cEn Avrupai \u015fehir\u201d diyorlar zaten. Benim ehliyetim yok. Arabalardan nefret ederim. Amerika’da da arabas\u0131z ya\u015famak \u00e7ok zordur. San Francisco o anlamda iyi bir yer. San Francisco dedi\u011fimiz yerin yar\u0131 n\u00fcfusu Hintli ve \u00c7inli.<\/span><\/p>\n

Yat\u0131r\u0131m anlam\u0131nda neler ya\u015fad\u0131n?<\/strong><\/h1>\n

\u0130\u015fi geli\u015ftirirken ge\u00e7en sene Nisan ay\u0131nda 355 Bin Dolarl\u0131k bir yat\u0131r\u0131m ald\u0131k. 4 \u00fclkeden yat\u0131r\u0131mc\u0131lar girdi Venture Friends, Yunanistan\u2019\u0131n en h\u0131zl\u0131 VC si, T\u00fcrkiye\u2019den Nexus Ventures ve Fatih tabi girdi yine ve Keiretsu\u2019dan girildi. Sonra BBC Global bizi 3 dakikal\u0131k video bast\u0131. BBC bizi bas\u0131nca bizim sipari\u015fler patlad\u0131. Ama tabi \u00fcr\u00fcn\u00fcm\u00fcz yok. Hen\u00fcz beta a\u015famas\u0131ndayd\u0131. Bu arada o 350 bin Dolar\u2019\u0131 ald\u0131\u011f\u0131mda benim de\u011ferlemem 4,5 milyon dolar, sahada 2 tane cihaz\u0131m var, ge\u00e7en T\u00fcrkiye’den ald\u0131\u011f\u0131m yat\u0131r\u0131mda de\u011ferlemem 4,5 milyon dolar ama sahada 200 cihaz\u0131m var. Niye, Silikon Vadisi kalkan\u0131 kalkt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in. Silikon Vadisi asl\u0131nda k\u00f6t\u00fc bir \u015feydi bizim i\u00e7in ama bir mecburiyetti. D\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor musun? \u0130ki cihazda da ayn\u0131 de\u011ferleme var 200 cihazda da ayn\u0131 de\u011ferleme var. O yat\u0131r\u0131mlar\u0131 iki haftada alm\u0131\u015ft\u0131m, bunlar 3 ay s\u00fcrd\u00fc. Bu nedenle Silikon Vadisi \u00e7ok \u00f6nemli. BBC\u2019den sonra bize 30 \u00fclkeden 86 tane distrib\u00fct\u00f6rl\u00fck talebi geldi. Tabii cahildik. Biz her yere b\u00f6yle mal g\u00f6nderiyoruz, demo paketidir filan. Ama para al\u0131yorum hepsinden. \u0130\u015fte \u0130srail’e g\u00f6nderdik, Hindistan’a g\u00f6nderdik, \u0130talya’ya g\u00f6nderdik, Hollanda, Almanya hepsine iki\u015fer cihaz g\u00f6nderdik. Fakat hi\u00e7birini ilerletemedik. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun bamba\u015fka bir kurgusu var. Follow up olay\u0131n\u0131 nas\u0131l yapacaks\u0131n, s\u00fcre\u00e7leri nas\u0131l y\u00fcr\u00fcteceksin, el yordam\u0131yla i\u015f yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsun, tabi olmad\u0131. \u0130\u015fte Aral\u0131k ay\u0131nda ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131z toplu sat\u0131n al\u0131m anla\u015fmas\u0131 bu hafta bitiyor. Bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda 6 ay s\u00fcrm\u00fc\u015f. Bunu oynayal\u0131m dedik. \u00dcr\u00fcn\u00fcn seri \u00fcretime ba\u015flad\u0131k. Seri \u00fcretimde Efes\u2019e vereceklerimizi bitirdik. \u015eimdi hedefimiz \u015fu; ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu yat\u0131r\u0131m bir nefes yat\u0131r\u0131m\u0131yd\u0131. Asl\u0131nda bizim hedefimiz \u015fu an stratejik bir pazar. Bu stratejik pazarda \u0130ngiltere, Almanya, \u0130srail ve \u0130spanya. Bu 4 pazardan birinde acilen 100 kurulumun \u00fczerine \u00e7\u0131kmak ve oradaki bir VC den seed round elde etmek. Ondan sonra da b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya yay\u0131lmak. Onunla birlikte de \u00fcr\u00fcn geli\u015ftirme taraf\u0131nda s\u00fcrekli yeni \u00f6zellikler ekliyoruz alete. En d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc ekleme AI mod\u00fcl\u00fc eklemesi oldu. Peki bu AI mod\u00fcl\u00fc ne? Bizim cihaz\u0131n de\u011fer \u00f6nerisi \u00e7ok net, %20 verim artt\u0131r\u0131yorsun. Kim buna hay\u0131r diyebilir, nas\u0131l satamazs\u0131n bunu yani? Her bar direk kur diyor bize. Fakat kuruyorsun bir yerde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor bir yerde \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc niye? Sebebi \u015fu; sen hani iki ayr\u0131 yerde iki ayn\u0131 biray\u0131 i\u00e7emiyorsun ya, her bar\u0131n set-up\u0131 da farkl\u0131. \u015eimdi bu f\u0131\u00e7\u0131 biralar\u0131n arkas\u0131nda yar\u0131 end\u00fcstriyel sistemler var. 40 senedir ayn\u0131 olan gaz t\u00fcp\u00fc, so\u011futucusu, hat. \u0130\u015fte o hatlar\u0131n iki haftada bir d\u00fczenli bak\u0131ma u\u011framas\u0131 gerekir. Kule filan \u00f6yle karmakar\u0131\u015f\u0131k bir sistem. Sonra biz o AI mod\u00fclle cihaza machine learning ekledik. Son barmenin davran\u0131\u015f\u0131ndan, mesela bir tane \u00f6rnek, barmen stopa bast\u0131, ta\u015f\u0131yordu; demek ki stopa bast\u0131 \u015fu s\u0131cakl\u0131k \u015fu bas\u0131n\u00e7ta \u015fu \u015fu durumda ta\u015f\u0131r\u0131yordu ise sen burada b\u00f6yle ak\u0131t diye algoritmas\u0131n\u0131 g\u00fcncelliyor. Bizim esas da yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fey ak\u0131\u015f h\u0131z\u0131n\u0131 ayarlamak. O verilere g\u00f6re ak\u0131\u015f\u0131, kaliteyi belirleyen 10 tane parametre var. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n hepsini izliyoruz. O patentli robotumuzda ak\u0131\u015f h\u0131z\u0131n\u0131 ayarlayarak istenilen miktarda biray\u0131 ideal kalitede sunuyoruz.\u00a0<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u201cOrta Do\u011fu\u2019dan Bira \u0130novasyonu \u00c7\u0131karmaya \u00c7al\u0131\u015f\u0131yoruz\u201d<\/i><\/b><\/h2>\n

 <\/p>\n

Bunlar\u0131n ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 da sen yapt\u0131n de\u011fil mi?<\/b><\/h2>\n

 <\/p>\n

Bunun literat\u00fcr\u00fc yoktu. Biz bunun hepsini el yordam\u0131yla yapt\u0131k. Ortado\u011fu’dan bira \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsun, ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir kabus, b2b i\u015f zor, \u00fcst\u00fcne b2b hardware, yani daha zor ne olabilir bilmiyorum.\u00a0<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Peki bu hatlar\u0131n temizlemesini kim yap\u0131yordu?<\/b><\/h2>\n

 <\/p>\n

Avrupa’da markalar yap\u0131yor; Amerika’da ba\u011f\u0131ms\u0131z firmalar yap\u0131yor, bar sahiplerinin kendi sorumlulu\u011funda. Tabi o temizli\u011fin bir s\u00fcreci var. Bira tipine g\u00f6re, o hattan ne kadar bira ge\u00e7ti\u011fine g\u00f6re, ve hatt\u0131n uzunlu\u011funa g\u00f6re de\u011fi\u015fiyor her \u015fey. Temizlik de \u015fudur; hatta asit tak\u0131p belirli litrede asit ge\u00e7irirsin, sonra belirli dakika beklemen gerekir. At\u0131yorum 30 dakika yerine 20 dakika beklersen biradan gelen metal tad\u0131 ondand\u0131r. Ondan sonra da belirli litrede su ak\u0131tman gerekir. Biz bu s\u00fcreci izliyoruz. Bizden \u00f6nce 15 g\u00fcnde bir yap\u0131lmas\u0131 gereken bak\u0131mlar zaman\u0131nda yap\u0131lmayabiliyordu, ta\u015feron yap\u0131l\u0131yordu, izleyen yoktu, bak\u0131m s\u00fcresi ge\u00e7irilebiliyordu. Yanl\u0131\u015f yap\u0131l\u0131yor, 30 dakika yerine 20 dakika bekletiyor filan. Bunun haricinde s\u00fcrekli olarak bas\u0131n\u00e7 ve s\u0131cakl\u0131k de\u011ferlerini izliyoruz. Bir s\u0131k\u0131nt\u0131 halinde uyar\u0131 veriyoruz. Buna ek olarak g\u00fcn\u00fcn ilk biras\u0131 diye bir mefhum vard\u0131r. Bu \u015fudur; hatta bekleyen bir bira var, o gece boyu bekliyor. So\u011futucudan \u00e7\u0131km\u0131\u015f yani. Biz onu otomatik bo\u015falt\u0131yoruz. O biray\u0131 servis ettirtmiyoruz. Mobile app y\u00fckledik, o \u00e7ok \u00f6nemli. \u00c7\u00fcnk\u00fc bar end\u00fcstrisinde her \u015feyi anl\u0131k olarak g\u00f6sterebilmen gerekiyor. Sen adama bir hafta sonra \u015fu kadar kayb\u0131n var dersen, bunun hi\u00e7 kimse i\u00e7in hi\u00e7bir \u00f6nemi yok. Anl\u0131k olarak verebilmen gerekiyor.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Yat\u0131r\u0131m turlar\u0131na ba\u015flamadan \u00f6nce nas\u0131l bir s\u00fcre\u00e7 ge\u00e7irdin? Ve bu turlar boyunca neler g\u00f6zlemledin?<\/b><\/h2>\n

 <\/p>\n

T\u00fcrkiye’de gerek VC gerek melek yat\u0131r\u0131m d\u00fczeyinde bir \u00e7ok yat\u0131r\u0131mc\u0131 ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcm. 2015 sonbahar\u0131nda yat\u0131r\u0131m arad\u0131\u011f\u0131mdan bahsetmi\u015ftim. O s\u00fcre\u00e7te bir yat\u0131r\u0131mc\u0131 11 defa bir ay i\u00e7erisinde ofise gelip gitti. Oydu buydu \u015fuydu derken bir\u00e7ok \u015feyi sordu. Sonra yat\u0131r\u0131m yapm\u0131yorum dedi. Sonra ben Silikon Vadisi’nde \u00f6\u011frendim ki melek ile maksimum bir kere g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcl\u00fcr, hadi extra bir kere de telefon veya mail d\u00f6ner. Oldu oldu, olmad\u0131 olmad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n yat\u0131raca\u011f\u0131 para maksimum 50 bin dolar, startup i\u00e7in en \u00f6nemli olan zaman. Bu yat\u0131r\u0131mc\u0131 bu paray\u0131 alt\u0131 ayda yat\u0131r\u0131rsa sen zaten batars\u0131n. Buna; bir g\u00f6r\u00fc\u015fme, bir telefon, art\u0131 bir mail ile karar vermesi laz\u0131m. Bununla birlikte traji-komik \u015feylerle de kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k, \u00f6rne\u011fin ilk ba\u015flarda yat\u0131r\u0131mc\u0131lara Pubinno\u2019yu anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda baz\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131lar gelip bunu ayran i\u00e7in yapabilir misin dediler. Bizi hi\u00e7 anlamam\u0131\u015flard\u0131.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u015eimdi geriye d\u00f6n\u00fcp bakt\u0131\u011f\u0131nda daha farkl\u0131 yapmak istedi\u011fin bir \u015fey var m\u0131?\u00a0<\/b><\/h2>\n

 <\/p>\n

Var, olmaz olur mu? Kurucu ekibi \u00e7ok daha do\u011fru se\u00e7erdim. Ben teknikten hi\u00e7 anlamayan bir adamd\u0131m. Necdet tamam coder, Necdet CTO, ama Necdet birisinden bir \u015fey rica edebilecek, yap diyebilecek bir insan de\u011fil. Biz de \u00fcr\u00fcn\u00fc bilecek, operasyonu y\u00fcr\u00fctecek o \u201cara adam\u201d yoktu. Bunun zorlu\u011funu \u00e7ok \u00e7ektik. En \u00e7ok buna dikkat ederdim.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Bir ABD maceras\u0131 ya\u015fad\u0131n. T\u00fcrkiye ile k\u0131yaslad\u0131\u011f\u0131n zaman ne gibi farklar g\u00f6r\u00fcyorsun?<\/b><\/h2>\n

 <\/p>\n

\u00d6ncelikle s\u00fcre\u00e7ler \u00e7ok h\u0131zl\u0131. \u00d6rne\u011fin bir maile sen iki g\u00fcn cevap atmazsan o i\u015f bitmi\u015ftir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn cevap atmak \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir sayg\u0131s\u0131zl\u0131kt\u0131r. %90\u2019\u0131na g\u00fcn i\u00e7erisinde cevap verilir. Kalan\u0131na da ertesi g\u00fcn cevap verilir. Bir kere her \u015fey \u00e7ok h\u0131zl\u0131. \u0130kincisi orada herkes i\u015fine bak\u0131yor. \u201c\u0130\u015fi ne kadar b\u00fcy\u00fct\u00fcr\u00fcz\u201de bak\u0131yor, ben ne kadar kopar\u0131r\u0131ma bakm\u0131yor. Mesela VC seninle pazarl\u0131k yapacak; pazarl\u0131k yapmadan \u00f6nce sana takvimi at\u0131yor, \u00f6nce \u015funu konu\u015faca\u011f\u0131z sonra \u015funu \u015feklinde. Bir matemati\u011fi var her \u015feyin. Burada anla\u015fmalar yaparken 3 ay \u00f6nce anla\u015f\u0131lan \u015fey 3 ay sonra de\u011fi\u015ftirmek istenebiliyor. Soru sordu\u011funda, nedenini sordu\u011funda s\u00fcre\u00e7ler \u00f6yle cevab\u0131n\u0131 alabiliyorsun. Senin s\u00fcrecin ne, bana s\u00fcrecini anlat. Buna ek olarak orada ki\u015filer yok. Bir mail haz\u0131rl\u0131yorsun onu herkese atabiliyorsun, ki\u015filerin \u00e7ok \u00f6nemi yok. Buradaysa yat\u0131r\u0131mc\u0131 ili\u015fkileri \u00e7ok abi olay\u0131 \u00fczerine kurulu. Bu arada ikisinin de art\u0131lar\u0131 eksileri var. Buradaki durum biraz daha fazla riskli. K\u00fc\u00e7\u00fck \u015feylere tak\u0131l\u0131p seni fazla yorabiliyorlar. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda biz asl\u0131nda \u00e7ok iyi teknoloji t\u00fcketicisi bir \u00fclkeyiz ama Amerika\u2019da teknoloji adaptasyonu \u00e7ok y\u00fcksek. \u00c7al\u0131\u015fmayan bir cihaz\u0131 bir bara g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcnde adam\u0131n g\u00f6z\u00fc a\u00e7\u0131l\u0131p \u2018hadi abi yapal\u0131m, birlikte yapal\u0131m, ilk ben yapay\u0131m\u2019 diyebiliyorlar. Burada ise \u2018takar\u0131m ama 2 sene boyunca benden para almayacaks\u0131n\u2019 gibi \u015feylerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yorsun. Biri yat\u0131r\u0131m yapar\u0131m diyor biri 2 sene boyunca benden para almayacaks\u0131n diyor, bu bence durumu anlatan \u00e7ok g\u00fczel bir resim. Yine buradaki en b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131lardan biri insan kayna\u011f\u0131. \u0130nsan kayna\u011f\u0131n\u0131n da sebebi yeteneksizlik de\u011fil, aile. T\u00fcrkiye’deki bir startup\u0131n en b\u00fcy\u00fck kabusu aile mefhumu. \u2018Aileme ne diyece\u011fim\u2019den tut da daha neler neler. \u00d6zellikle bizim alan\u0131m\u0131z olan hardwarede 7-8 firma var. Aselsan, Roketsan, Siemens ve Ar\u00e7elik. Buralardan adam alam\u0131yorsun. Daha fazla para veriyorsun, yine alam\u0131yorsun. \u0130nan\u0131lmaz bir garanticilik var. Hayalsizlik \u00e7ok fazla. Bizim e\u011fitim sistemimizde bir devrim olursa \u00e7ocuklara hayal kurma \u00f6\u011fretilmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131nda olur. Ben hayal kurman\u0131n do\u011fu\u015ftan gelen bir \u015fey oldu\u011funa inanm\u0131yorum. \u00dclkede mortgage\u2019c\u0131l\u0131k var. 24-25 ya\u015f\u0131nda evlen, bir ev bir de araba al. Senden bu bekleniyor. Ve \u00e7o\u011fu insan da buna boyun e\u011fiyor.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Pubinno bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda food-tech alan\u0131nda bir start up, bu alanda sizce food-techi nas\u0131l bir gelecek bekliyor?\u00a0<\/b><\/h2>\n

 <\/p>\n

\u00d6ncelikle art\u0131k food-tech\u2019i d\u00f6rt koldan saran giri\u015fimler \u00e7\u0131k\u0131yor. Biz gibi, Fazla G\u0131da gibi vb. \u0130kincisi \u00fcretim s\u00fcre\u00e7leri de\u011fi\u015fiyor. Biraz afaki konu\u015fuyor olaca\u011f\u0131m ama, belki de yedi sekiz sene sonra sen gidip bakkaldan bisk\u00fcvi almayacaks\u0131n. 3d food-printer\u0131n olacak, tozu koyup oradan bisk\u00fcvi yapacaks\u0131n. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc t\u00fcketici ile temas bi\u00e7imi de\u011fi\u015fiyor. Yani kanallar yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131l\u0131yor. Sadece onlinedan bahsetmiyorum. Eskiden genel ara\u015ft\u0131rmalarda sadece 25-30 ya\u015f gibi \u015feyleri \u00f6\u011frenebiliyorduk. \u015eu an ise ne zaman kim taraf\u0131ndan hangi durumda t\u00fcketildi bunu bilebiliyoruz. Ger\u00e7ek zamanl\u0131 takip, yani en \u00f6nemli \u015fey bu. T\u00fcketicini tan\u0131mak. Bu gibi \u015feyler de\u011fi\u015fiyor.\u00a0<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

D\u00fcnyada hardware ve iot yat\u0131r\u0131mlar\u0131 T\u00fcrkiye’de nas\u0131l, globalde bu anlamda bir fark var m\u0131?<\/b><\/h2>\n

 <\/p>\n

Y\u00fczeysel olarak bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda herhangi bir fark yok. D\u00fcnyada hardware yat\u0131r\u0131mlar\u0131 \u00e7ok s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131. Asl\u0131nda s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 olmas\u0131 da normal. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ok zor bir olay. Bir \u00fcr\u00fcn\u00fc 50 tane yapmak ile 1000 tane yapmak aras\u0131nda da\u011flar kadar fark var. Seri \u00fcretim dedi\u011fimiz \u015fey \u00e7ok zor bir \u015fey. Bunu bilen tecr\u00fcbe etmi\u015f adamlar\u0131 startuplara getirmek \u00e7ok zor. Bunu finanse etmek \u00e7ok zor. Startup zaten riskli, hardware \u00e7arp\u0131 5 riskli. Dolay\u0131s\u0131yla yat\u0131r\u0131m az. Peki faydas\u0131 ne, yani avantaj\u0131 ne, hani klasik sorarlar ya senin bariyerin ne? Sen \u00fcr\u00fcn\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131n andan itibaren e\u011fer ba\u015fka birisi yapmak isterse 24 ay\u0131 var. Yani o 24 ayda sen neler eklersin o \u00fcr\u00fcne. \u00d6yle de bir avantaj\u0131 var. Bizim \u00f6zelimizden bakarsak 25 milyon bira muslu\u011fundan bahsediyoruz, hala direkt bir rakibimiz yok, 7 tane patentimiz var. Biz \u015fu binlik \u00fcretimi \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m\u0131z an sonbaharda bamba\u015fka bir yere gidece\u011fiz.\u00a0<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Peki rakip gelirse, bu konuda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsun?<\/b><\/h2>\n

 <\/p>\n

Gelir, gelmez olur mu, \u015fimdi iki tane cevab\u0131m var ona. Rakip mutlaka gelecektir. Bir kere end\u00fcstride \u00e7e\u015fitli \u00e7\u00f6z\u00fcmler var. Mesela monitoring sistemler var, hatta bir tane sens\u00f6r tak\u0131yor. Ne sat\u0131ld\u0131, ne zaman sat\u0131ld\u0131 bu datay\u0131 veriyor. Bu \u0130srail startup\u0131 4 ay \u00f6nce 80 milyon dolara sat\u0131ld\u0131. Sadece monitoring yap\u0131yor. Kalite ad\u0131na bir \u015fey yapm\u0131yor, efficiency anlam\u0131nda bir \u015fey yok, sadece sat\u0131\u015f datas\u0131 veriyor. Bence bizim direkt rakiplerimiz de \u00e7\u0131kacak. Benim oradaki en b\u00fcy\u00fck arg\u00fcman\u0131n pazar\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck olmas\u0131. Ben bu pazar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 da alsam unicorn oluyorum temel matematikte. \u0130kincisi markete ilk girmi\u015f olman\u0131n avantaj\u0131 var. Sonu\u00e7ta ben kanallara girmi\u015f olaca\u011f\u0131m sadece hardware\u2019i geli\u015ftirmek mevzu de\u011fil orada. Her pazar\u0131n setup\u0131 farkl\u0131. Bizim \u00e7ok fazla bira know-how\u2019\u0131m\u0131z var. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 kesi\u015ftirince orada ciddi bir avantaj sa\u011fl\u0131yor. Ama dedi\u011fim gibi rakip gelince biz hal ihaz\u0131rda bir\u00e7ok kanalda olmu\u015f olaca\u011f\u0131z.\u00a0<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Data vermek gerekirse, T\u00fcrkiye’de en \u00e7ok 30’luk bira i\u00e7ilen g\u00fcn Pazartes imi\u015f mesela. \u0130nsanlar az i\u00e7eyim kafas\u0131nda, bunu da 30\u2019luk bira ile yap\u0131yorlar. Zaman i\u00e7erisinde; hava ko\u015fullar\u0131na, mekan\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re daha nice datalar \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Bu \u00fcretime feed-back vermeye gidecek. Hemen 4 ay sonra gelecek \u00f6zelli\u011fimizi s\u00f6ylemem gerekirse f\u0131\u00e7\u0131 bitti\u011finde otomatik sipari\u015f verilecek. \u015eu an nas\u0131l yap\u0131l\u0131yor; barc\u0131 Efes’in temsilcisini ar\u0131yor, temsilci distrib\u00fct\u00f6r\u00fc ar\u0131yor, \u00fcr\u00fcn\u00fc getiren o \u00e7\u00fcnk\u00fc. Distrib\u00fct\u00f6r getiriyor \u00fcr\u00fcn\u00fc, barc\u0131ya bir \u015fey imzalat\u0131yor, temsilciyi ar\u0131yor, temsilci de sisteme giriyor.\u00a0<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Peki \u00f6zellikle bu alana yani hardware ve iot alan\u0131na y\u00f6nelmi\u015f giri\u015fimciye ve giri\u015fimci adaylar\u0131na yat\u0131r\u0131m s\u00fcre\u00e7leri i\u00e7in neler s\u00f6yleyebilirsin, ne gibi \u00f6nerilerin olur?<\/b><\/h2>\n

 <\/p>\n

\u00d6ncelikle ne yap\u0131p etsinler en az 10 y\u0131l tecr\u00fcbeli i\u015finin ehli insanlar\u0131 i\u015fin i\u00e7ine kats\u0131nlar. Dan\u0131\u015fman m\u0131 al\u0131yorlar yoksa ekibi mi kat\u0131yorlar mutlaka bir \u015fey yaps\u0131nlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc hardware \u00e7ok fazla para yak\u0131yor. Diyelim ki devreyi yanl\u0131\u015f yapt\u0131rd\u0131n, 10 tane 100 tane, para gitti. Ufac\u0131k bir revizyon i\u00e7in yeniden yapt\u0131racaks\u0131n. Di\u011fer b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00c7in\u2019den geliyor, buradan da bir ay gitti. Bu nedenle \u00fcr\u00fcn geli\u015ftirme s\u00fcre\u00e7lerini minimum hata ile devam ettirmeleri gerekiyor. \u0130\u015fin ehli adamlar\u0131 mutlak i\u00e7eri sokmalar\u0131 laz\u0131m.<\/span><\/p>\n

\u0130kincisi sertifikasyon s\u00fcre\u00e7lerine \u00e7ok h\u0131zl\u0131 ba\u015flamalar\u0131 gerekiyor. Biz biraz ge\u00e7 kalm\u0131\u015ft\u0131k. E\u011fer final product\u0131 bulduysa, yani ortaya \u00e7al\u0131\u015fan bir \u015fey \u00e7\u0131km\u0131\u015fsa seri \u00fcretime ge\u00e7meden sertifikasyon yapt\u0131rmalar\u0131n\u0131 tavsiye ederim. Ve contact manufacturer dedi\u011fimiz bir olay var. Nedir contact manufacturer; \u015fimdi benim aletin i\u00e7erisinde 300 tane par\u00e7a var. Bu yakla\u015f\u0131k 40 tane tedarik\u00e7iden geliyor. Contact manufacturer b\u00fct\u00fcn par\u00e7alar\u0131 senin s\u00f6yledi\u011fin yerlerden tedarik ediyor, testleri filan yap\u0131yor, sen sadece onunla faturala\u015f\u0131yorsun. 40 ayr\u0131 yerle bu i\u015fi y\u00fcr\u00fctmekten ise contact manufacturer burada \u00e7ok i\u015fe yar\u0131yor. \u0130yi bir contact manufacturer bulsunlar.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

T\u00fcrkiye giri\u015fimcilik ekosistemini nas\u0131l yorumluyorsun?<\/b><\/h2>\n

 <\/p>\n

Bir kere rakamlar \u00e7ok \u015fi\u015fik. Haziran geldi 7-8 tane yat\u0131r\u0131m var. Paralar, \u00e7ok ufak paralar. T\u00fcrkiye’de \u015f\u00f6yle bir hastal\u0131k t\u00fcremeye ba\u015flad\u0131, o \u00e7ok s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131, eskiden profesyonel masterc\u0131 profesyonel doktorac\u0131 olurdu, anne baban\u0131n durumu biraz iyi ise adam m\u00fctemadiyen okurdu. \u015eimdi de profesyonel startupc\u0131l\u0131k ba\u015flad\u0131. Bu i\u015fi ger\u00e7ekten d\u00fczg\u00fcn bir \u015fekilde yapan, yapm\u0131\u015f tecr\u00fcbeli \u00e7ok az insan var. Ve s\u00fcre\u00e7ler biraz daha h\u0131zlanmal\u0131, mesela i\u015f bir ayda bitmeli, bir ayda para yatt\u0131 yatt\u0131 ya da no. Bence T\u00fcrkiye startup ekosistemi k\u00f6t\u00fcye gidiyor. Mesela ge\u00e7en seneye g\u00f6re \u015fu an \u00e7ok daha az para d\u00f6n\u00fcyor ki Insider \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 oldu, Gram Games oldu, Peak Games oldu. Buna ra\u011fmen az para d\u00f6n\u00fcyor. Daha tehlikeli bir \u015fey s\u00f6yleyecek olursam, \u015fu an \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir inovasyon tiyatrosu oynan\u0131yor. \u00d6rne\u011fin bankalar Silikon Vadisi’ne \u00fc\u00e7 g\u00fcn adam yolluyor. 3 g\u00fcnde ne olacak ki? Bir \u015feyin hakikatini de\u011fil de \u201cm\u0131\u015f gibili\u011fi\u201dni yapmay\u0131 \u00e7ok seviyoruz. Bunun geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc \u015f\u00f6yle olacak; biz buna para harcad\u0131k d\u00f6n\u00fc\u015f yok. Olmaz tabi, sonu\u00e7 getirecek bir \u015fey yapm\u0131yorsunuz ki. Yani \u00fclkede bilgi sermayesi \u00e7ok eksik, neyin nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131na dair. Ve T\u00fcrk giri\u015fimcisinde de baz\u0131 sorunlar var. Bu insanlar\u0131n y\u00fczde sekseni zengin olma kafas\u0131nda bu i\u015fe giriyor. Zengin olmak i\u00e7in girdi\u011fin bir i\u015fte 5 sene bu ac\u0131lar\u0131 \u00e7ekemezsin. O motivasyonla duramazs\u0131n. Vur-ka\u00e7\u2019\u00e7\u0131l\u0131k \u00e7ok fazla. Yat\u0131r\u0131m paras\u0131 ile \u015firketten kendine d\u00fc\u011f\u00fcn yapan, para ge\u00e7iren adamlar duydum ben. Genel olarak \u00fclkedeki ahlak etik konusundaki s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131m\u0131z bu alana da yans\u0131yor.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Son olarak biraz da biray\u0131 konu\u015fal\u0131m.<\/b><\/h2>\n

Bira bu topraklardan \u00e7\u0131kt\u0131 ve bu topraklarda tekrar hak etti\u011fi de\u011feri bulmal\u0131. \u00c7ok eskiye gitmeye gerek yok, 60’larda 70’lerde bu \u00fclkede ne publar var, bira bah\u00e7eleri var. Bunun iki sebebi var; bir g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn siyasi ko\u015fullar\u0131, iki end\u00fcstrideki tekelle\u015fme.\u00a0<\/span><\/p>\n

Bu arada s\u00f6ylemeden de ge\u00e7meyelim; iyi \u015feyler de oluyor, \u00f6rne\u011fin ev birac\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok geli\u015fiyor. T\u00fcrkiye Bira Koleksiyonerleri Kul\u00fcb\u00fc \u00e7ok g\u00fczel eventler yap\u0131yor. Bakmay\u0131n bu k\u0131s\u0131rl\u0131\u011f\u0131m\u0131za bira bu topraklardan \u00e7\u0131kt\u0131.\u00a0<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Giri\u015fimcilik uzun ve me\u015fakkatli bir yol. Her giri\u015fim ayr\u0131 bir hikayeye hayat veriyor ve her giri\u015fimci de ayr\u0131 bir hikaye yaz\u0131yor. Can Alg\u00fcl de Pubinno ile T\u00fcrkiye ba\u015fta olmak \u00fczere d\u00fcnyaya bira \u00fczerinden yeni ve yarat\u0131c\u0131 bir hikaye anlat\u0131yor. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3071,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[294],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/galatabusinessangels.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3066"}],"collection":[{"href":"https:\/\/galatabusinessangels.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/galatabusinessangels.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/galatabusinessangels.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/galatabusinessangels.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3066"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/galatabusinessangels.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3066\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/galatabusinessangels.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3071"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/galatabusinessangels.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3066"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/galatabusinessangels.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3066"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/galatabusinessangels.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3066"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}